آمریکا و اسرائیل به دنبال کدام دکترین در خاورمیانه است؟



پس از تجربه ناموفق تجزیه عراق و سوریه و همچنین کودتای نافرجام در ترکیه اینبار قطب آمریکایی/صهیونیستی در نظر دارد با اعمال فشار بر ایران و تسلط بر منابع عظیم انرژی در مرکز خاورمیانه، با ایجاد شکاف در قطب اسلامی، سه قطب قدرت آینده یعنی روسیه، چین و قطب اسلام را از همدیگر دور نگه دارد


به گزارش پایگاه خبری خبریان ،شاید پس از روی کار آمدن ترامپ در آمریکا صحبت از جبهه واحد غربی به رهبری آمریکا اندکی به دور از واقعیت باشد. رفتارهای رادیکال و بعضا دیوانه وار ترامپ در برخورد با مسائل منطقه ای و جهانی به نوعییک شکاف در جبهه غربی ایجاد کرده است که این شکاف می تواند هم به عنوان فرصت و هم تهدید تلقی شود.

به عنوان مثال در موضوع انتقال سفارت آمریکا به قدس شریف ما شاهد موضع گیری کاملا مخالف جبهه اروپایی در برابر این اقدام بودیم. و یا حتی در موضوع خروج یک جانبه آمریکا از برجام نیز هر چند به شکلی کاملا ملایم ولی باز شاهد حمایت نسبی اروپایی ها از ایران و حفظ برجام بودیم.

همچنین در نشست سران ناتو در بروکسل نیز شاهد درگیری لفظی سران این اتحادیه نظامی از جمله ترامپ و مرکل بودیم که نشان از شکاف موجود میان اروپا و آمریکاست.

 به عقیده کارشناسان روابط بین الملل و همچنین با توجه به شواهد موجود در منطقه و جهان، می توان ادعا کرد جهان تک قطبی شکل گرفته از زمان سقوط شوروی با سردمداری آمریکا تدریجا در حال افول بوده و با کاهش هژمونی آمریکا در نقاط مختلف جهان از جمله خاورمیانه ما به سمت جهانی چند قطبی در حال حرکت هستیم.

به عبارتی دیگر جهان امروز در حال گذار از یک ساختار تک قطبی قدرت به ساختاری جدید با چند قطب قدرت است. از ویژگی های بارز شرایط گذار وجود التهاب و تشنج در اقصی نقاط جهان و در میان دولت ها و ملت هاست که هرکدام به نحوی خود را برای ورود به یک ساختار جدید آماده می کنند.

قطب های قدرت جدید در جهان پیش رو

شاید نام بردن از قطب های قدرت به طور قاطع در این برهه حساس چندان آسان نباشد اما با توجه به جایگاه کشورها و توانایی های آن ها در عرصه بین المللی، برنامه ها و چشم اندازهای تعریف شده برای میان مدت و بلند مدت بتوان قدرت های احتمالی آتی را در نقاط مختلف جهان با اندکی حدس و گمان شمارش کرد. بی شک با گذار از این جهان تک قطبی یکی از قطب های قدرت و حتی قدرتمندترین قطب ساختار جهان جدید کماکان ایالات متحده آمریکا خواهد بود.

اتحادیه اروپا به رهبری آلمان و فرانسه دومین قطب قدرت جهان جدید خواهند بود که در حال تکاپو برای رها شدن از هژمونی آمریکا پس از نزدیک ۶ دهه و از زمان پایان جنگ جهانی دوم هستند. تعارض آشکار در موضع گیری های آمریکا و اروپا نسبت به مسائل گوناگون از جمله، توافق هسته ای با ایران، برخورد با روسیه، موضوع فلسطین و… به وضوح بیانگر تفاوت در نوع نگاه این دو قطب از هم اکنون بوده و لذا این دو قدرت را به دو رقیب آتی تبدیل خواهد کرد. ظهور هند در جنوب آسیا با قدرت اقتصادی و نظامی قابل توجه، برزیل در آمریکای جنوبی و شاید آفریقای جنوبی در قاره آفریقا دیگر قطب های احتمالی جهان آتی را تشکیل خواهند داد.

اما در میان قطب های جدید قدرت سه قطب چین، روسیه و قطب خاورمیانه که نگارنده از آن به عنوان قطب “اسلامی” یاد می کند با قرار گرفتن در استراتژیک ترین نقاط جهان یعنی شرق آسیا، اوراسیا و خاورمیانه به لطف همکاری های احتمالی آتی به پر نفوذترین و قدرتمندترین قطب های جهان آتی تبدیل خواهند شد. به ضرس قاطع می توان گفت اگر اتحاد نسبی میان کشورهای اسلامی علی الخصوص ایران و ترکیه برقرار شود یکی از قطب های این جهان چند قطبی در خاورمیانه قطب اسلامی خواهد بود.

هر کدام از قطب های احتمالی ذکر شده خود را برای عبور و گذار از این وضعیت به وضعیت جدید آماده می کنند. و در این میان سه قطب چین، روسیه و قطب اسلامی در حساس ترین نقطه از جهان به صورت آرام در حال نزدیک شدن به یکدیگر هستند.

برای روشن تر شدن این قضیه شاید اشاره به طرح “یک کمربند یک راه چین” و یا جاده ابریشم جدید که علی رغم نمود ظاهری خود به عنوان راه ترانزیتی جدید برای حمل محصولات چینی با عبور از قطب اسلامی و رسیدن به قطب اروپایی در واقع بخشی از طراحی ساختار جدید قدرت در جهان نوین خواهد بود. به گفته فاتح دونمز، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه  این پروژه در وسعتی به مساحت ۴۰ میلیون متر مربع یکی از جامع ترین پروژه های تاریخ است که بیش از ۶۰ کشور و ۴٫۵ میلیارد نفر از جمعیت جهان را تحت پوشش قرار خواهد داد.

حضور همزمان ترکیه (به عنوان یکی از نمایندگان قطب اسلامی)، چین و روسیه در آفریقا و همکاری این سه قطب قدرت در قاره سیاه نیز نویدبخش نزدیکی هر چه بیشتر این سه قطب قدرت در آینده بوده و به نحوی قطب اروپا و آمریکایی/صهیونیستی را در این قاره که پس زمینه ذهنی بسیار تیره ای از حضور استعمارگران غربی در ذهن انسان آفریقایی هک کرده است در تنگنا قرار خواهد داد.

برنامه آمریکا و اسرائیل برای خاورمیانه در جهان چند قطبی آینده

قطب آمریکایی/صهیونیستی با علم به شرایط گذار و برای حفظ حداکثری داشته های خود در ساختار کهنه به اقدامات مذبوحانه ای در نقاط مختلف جهان دست می یازد که یکی از حساس ترین این نقاط خاورمیانه است. پس از تجربه ناموفق تجزیه عراق و سوریه و همچنین کودتای نافرجام در ترکیه اینبار قطب آمریکایی/صهیونیستی در نظر دارد با اعمال فشار بر ایران و قطع کردن پروژه ” یک کمربند یک راه ” با نظارت بر این مسیر ترانزیتی و تسلط بر منابع عظیم انرژی در مرکز خاورمیانه، و با ایجاد شکاف در قطب اسلامی( خطرناک ترین قطب از دید آمریکا واسرائیل) این سه قطب قدرت آینده یعنی روسیه، چین و قطب اسلام را از همدیگر دور نگه دارد.

این اعمال فشار در واقع با دو آلترناتیو جداگانه در تلاش است وارد فاز عملیاتی شده و نتیجه مطلوب آمریکا را فراهم کند.آلترناتیو اول و یا شق اول سقوط نظام و تجزیه ایران است که نه مورد استقبال جریانات داخلی بوده و نه از سوی قطب های احتمالی قدرت آینده در جهان از جمله اروپا قرار نخواهد گرفت. این شق صرفا مورد استقبال کشورهای شورای خلیج فارس و از جمله امارات و عربستان به دلیل احساس خطر از طرف ایران و نگرانی از موقعیت آینده خود خواهد بود.

و اما شق دوم بحران آفرینی و التهاب در بازار ارز، سکه و … و در نهایت متقاعد کردن راس نظام برای نشستن پای میز مذاکره و قبول برجام بعدی است. این شق هم مورد استقبال بسیاری از جریانات اپوزیسیون داخلی از جمله جریانات لیبرال، غربگرایان به ظاهر طرفدار نظام و …خواهد بود. و هم دو قطب آمریکا-اسرائیل و اروپا را به هم نزدیک تر خواهد کرد.

در بعد عملیاتی دو وجه داخلی و خارجی این شق به صورت هماهنگ در نظر دارند با اعمال فشارهای اقتصادی و همچنین چانه زنی با راس نظام برای قانع کردن نظام برای حضور در پای میز مذاکره و برجام دوم، شق دوم را به صورتی آرام و خزنده وارد بعد عملیاتی کرده و روند استحاله نظام را از داخل عینیت ببخشند.

از دید آمریکا و اسرائیل شق دوم با پیاده شدن در شرایط فعلی و استحاله نظام از درون هم کم هزینه بوده و هم غربگرایان حاظر در ساختار قدرت را بدون هیچ زحمتی در خدمت قطب آمریکایی-اسرائیلی و البته اروپا قرار خواهد داد. با اتمام این پروسه عملا شکاف میان قطب اسلامی ایجاد شده و عملا همکاری میان قطب چین، روسیه و قطب اسلامی در آفریقا غیر ممکن خواهد شد. و این یعنی گسترش دوباره هژمونی غربی-اسرائیلی در خاورمیانه.

مرتضی جعفرپور مقدم

منبع :شبکه اطلاع رسانی خبریان